Dàn ý Phân tích nhân vật Nhĩ trong truyện ngắn Bến quê hay nhất (3 mẫu) - Ngữ văn lớp 9



Đề bài: Dàn ý Phân tích nhân vật Nhĩ trong truyện Bến quê của Nguyễn Minh Châu.

Bài giảng: Bến quê - Cô Nguyễn Ngọc Anh (Giáo viên hoconline)

Dàn ý Phân tích nhân vật Nhĩ trong truyện Bến quê - mẫu 1

1, Mở bài:

   - Giới thiệu tác phẩm: Truyện ngắn “Bến quê” thuộc dòng những sáng tác sau 1975 của tác giả Nguyễn Minh Châu, chứa đựng nhiều triết lí sâu sắc của nhà văn về con người và cuộc đời.

   - Nhân vật Nhĩ: nhân vật chính trong truyện, thể hiện sự thức tỉnh muộn màng của con người về những vẻ đẹp bình dị trong cuộc sống.

2, Thân bài

a, Hoàn cảnh đối lập giữa quá khứ và hiện tại của nhân vật:

   - Quá khứ: anh Nhĩ đi rộng hiểu nhiều, “đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất”.

   - Hiện tại: anh bị bệnh liệt giường, nằm một chỗ, cảnh vật duy nhất anh thấy là bãi bồi bên kia sông Hồng nhìn từ cửa sổ nhà mình.

⇒ Tác giả xây dựng một hoàn cảnh nghịch lí, đau đớn, cho thấy sự vô thường của cuộc sống. Nhân vật từng đi nhiều nơi, đam mê khám phá, nhưng hiện tại lại chịu cảnh nằm 1 chỗ. Từ hoàn cảnh ấy, những suy nghĩ, chiêm nghiệm về cuộc sống, về tình cảm mới vỡ lẽ trong lòng nhân vật.

b, Những cảm nhận của Nhĩ sau khi bị bệnh:

   - Suy nghĩ về vợ, con:

   + Thấy thương vợ vì luôn lo lắng, chăm sóc cho anh, luôn dịu dàng an ủi anh; thấy đúng đắn khi đã lấy được chị Liên; thấy biết ơn vì chị Liên từ cô gái thôn quê trở thành người đàn bà thành thị nhưng không mất đi những phẩm chất đẹp, tần tảo, chịu khó, yêu thương chăm sóc chồng con.

   + Qua hình ảnh con trai nhớ về thời niên thiếu của bản thân: mê cờ thế; mong ngóng, hi vọng con trai đừng như anh, ham mê những vẻ đẹp hào nhoáng mà quên đi những giá trị đích thực của cuộc sống.

   - Tình cảm với hàng xóm

   + Yêu mến những đứa trẻ bầu bạn với anh, giúp nâng đỡ anh ngồi dậy, nằm xuống.

   + Trò chuyện cùng cụ giáo Khuyến, người ngày nào cũng sang hỏi thăm sức khỏe anh

   - Những suy nghĩ về vẻ đẹp đích thực của cuộc sống:

   + Vẻ đẹp của quê hương: hoa bằng lăng “đậm sắc hơn”, sông Hồng “màu đỏ nhạt, mặt sông như rộng thêm ra”, bãi bồi bên kia sông trông như “một thứ màu vàng thau xen với màu xanh non...”, bầu trời “như cao hơn”. Tất cả đều tươi đẹp trong tiết trời mùa thu.

   + Nhĩ khao khát được đặt chân sang bãi bồi bên kia sông để ngắm nhìn cho thỏa thích vẻ đẹp quê hương.

⇒ Nhân vật xúc động trước vẻ đẹp của quê hương mà trước đây anh ta không quan tâm tới, vô tình quên lãng vẻ đẹp hồn hậu, bình dị đó để mải mê chạy theo những vẻ đẹp hào nhoáng, phồn hoa khác.

c, Những triết lí được thể hiện qua suy nghĩ của nhân vật Nhĩ:

   - Nơi nương tựa của con người chính là gia đình.

   - Những người hàng xóm bấy lâu ta không mấy quan tâm, thì khi ta gặp nạn họ luôn ở bên: khẳng định thêm quan niệm “Bán anh em xa mua láng giềng gần” của ông cha ta, khẳng định giá trị của tình người, tình làng nghĩa xóm.

   - “Con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái vòng vèo quanh co”: triết luận về cuộc đời, khi còn trẻ ai cũng mải miết theo đuổi đam mê, công danh mà có thể quên đi những giá trị đích thực như gia đình, quê hương; có thể vì những thú vui mà làm sao nhãng đi mục đích của cuộc sống phấn đấu.

3, Kết bài:

   - Thông qua nhân vật Nhĩ, tác giả nhắc nhở người đọc phải biết gắn bó, trân trọng những cảnh vật quê hương, những tình cảm gần gũi như tình gia đình, tình làng nghĩa xóm, đó mới là những giá trị đích thực của cuộc sống.

   - Nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc: chú trọng khắc họa nội tâm nhân vật, thể hiện những suy nghĩ, sự giác ngộ muộn màng của nhân vật.

Dàn ý Phân tích nhân vật Nhĩ trong truyện Bến quê - mẫu 2

I. Mở bài:

- Giới thiệu về tác giả Nguyễn Minh Châu: là một nhà văn nổi tiếng và có nhiều tác phẩm được nhiều người biết đến.

- Giới thiệu về tác phẩm Bến quê và nhân vật Nhĩ: Bến Quê là một trong những tác phẩm tiêu biểu của ông nói về cuộc sống hằng ngày, nghị lực sống của con người. Trong tác phẩm hình ảnh nhân vật Nhĩ được thể hiện rất rõ ràng cho chúng ta cảm nhận được sâu sắc về cuộc sống qua cách viết của nhà thơ.

II. Thân bài: Phân tích nhân vật Nhĩ

1. Cảm nhận về cảnh thiên nhiên của nhân vật Nhĩ

- Cảnh đẹp quê hương được hiện lên rất gần gũi, thân thương và quen thuộc qua các hình ảnh như bằng lăng, bãi bồi, vòm trời,…

- Qua các hình ảnh mà Nhĩ cảm nhận và thể hiện cho thấy Nhĩ là một người từng trải, yêu cuộc sống và yêu đời

2. Những cảm xúc và tâm trạng của nhân vật qua tác phẩm

- Nhân vật Nhĩ là một người đi khắp nơi trên thế giới nhưng đến giờ thì lại nằm liệt giường

- Sau những khó khăn bộn bề của cuộc sống và vấn đề bệnh tật, Nhĩ nghĩ rằng mình đã bỏ qua những điều vô cùng tốt đẹp gần xung quanh ta, có sự nuối tiếc.

- Chính trong những ngày cuối đời, Nhĩ mới thực sự thấu hiểu với lòng biết ơn sâu sắc người vợ của mình. Lần đầu tiên Nhĩ "để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá", cảm nhận "những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt ve bên vai" và Nhĩ nhận ra tất cả tình yêu thương, sự tần tảo và đức hy sinh thầm lặng của vợ.

- Nhĩ khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông, anh nhờ thằng con trai thực hiện ước muốn của mình và rồi bị cuốn hút vào trò chơi hấp dẫn nó gặp trên đường đi, để rồi có thể lỡ chuyến đò ngang duy nhất trong ngày. Từ đó, Nhĩ đã chiêm nghiệm được cái quy luật phổ biến của đời người: "Con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái vòng vèo hoặc chùng chình".

- Cuối truyện, khi thấy con đò ngang vừa chạm mũi vào bờ đất bên này sông, Nhĩ đã thu hết tàn lực dồn vào một cử chỉ có vẻ kỳ quặc nhô người ra ngoài, giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát. Anh đang nôn nóng thúc giục cậu con trai hãy mau kẻo lỡ chuyến đò duy nhất trong ngày, không nên sa vào những cái vòng vèo, chùng chình trên đường đời mà hãy hướng tới những giá trị đích thực giản dị, gần gũi, bền vững.

III. Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật Nhĩ

- Nhĩ là nhân vật tư tưởng nhưng thông qua nhân vật này ta không chỉ nhận ra nội tâm, tâm trạng của nhân vật mà còn hiểu được tính cách và phẩm chất của anh.

- Nhĩ là hình ảnh hiện thực mà qua đó ta có thể soi gương thấy mình với bao điều phải trăn trở suy nghĩ về cuộc đời đa sự, con người đa đoan.

- Nhân vật Nhĩ được nhà văn khắc họa rất sâu sắc về tình cảm và tính cách, đồng thời qua bài văn tác giả còn nhắc ta sống hết mình, sống sao cho cuối đời không cảm thấy nuối tiếc những gì đã qua.

Dàn ý Phân tích nhân vật Nhĩ trong truyện Bến quê - mẫu 3

1. Mở bài 

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm.

- Giới thiệu nhân vật Nhĩ - nhân vật chính của truyện.

2. Thân bài 

* Sự đối lập giữa quá khứ và hiện tại của nhân vật

- Quá khứ: Nhĩ đã từng đi nhiều nơi, là một người đi rộng hiểu nhiều.

- Hiện tại: Nhĩ bị bệnh phải nằm liệt giường, cảnh vật duy nhất anh thấy chỉ là bãi bồi bên kia sông Hồng.

=> Hoàn cảnh nghịch lý, thể hiện sự vô thường của cuộc sống. Nhân vật từng đi nhiều nơi, là người yêu thích khám phá những vùng đất mới, nhưng về tuổi xế chiều lại chỉ có thể nằm một chỗ. Chính lúc này, nhân vật mới có những chiêm nghiệm, suy nghĩ sâu sắc về cuộc sống.

* Cảm nhận của nhân vật Nhĩ sau khi bị bệnh

- Những suy nghĩ về vợ con:

+ Nhĩ cảm thấy thương vợ vì đã quan tâm, chăm sóc và an ủi cho anh; cảm thấy đúng đắn vì đã lấy chị Liên. Dù chị là một cô gái thôn quê trở thành người đàn bà thành thị, nhưng chị vẫn không làm mất đi những phẩm chất tốt đẹp, sự tần tảo, chịu khó và yêu thương chồng con.

+ Anh hi vọng con về sau sẽ không như anh, sẽ không ham mê những vẻ đẹp hào nhoáng mà vô tình quên đi những giá trị đích thực của cuộc sống.

- Tình cảm với hàng xóm

+ Nhĩ cảm thấy yêu mến những đứa trẻ bầu bạn cùng anh.

+ Anh trò chuyện cùng với cụ giáo Khuyến - người thường xuyên hỏi thăm sưc khỏe của anh.

- Suy nghĩ về vẻ đẹp đích thực của cuộc sống

+ Quê hương mang những vẻ đẹp bình dị mà anh chưa từng quan tâm.

+ Nhĩ khao khát được đặt chân đến bãi bồi bên kia sống để ngắm nhìn vẻ đẹp quê hương. 

=> Nhĩ xúc động trước vẻ đẹp của quê hương - cái nơi mà trước kia anh chẳng về quan tâm đến vì bị thu hút bởi thành thị xa hoa.

* Những triết lý sâu sắc về cuộc sống thể hiện qua suy nghĩ của Nhĩ

- Sau tất cả, nơi nương tựa của mỗi người đều chỉ có gia đình.

- Những người hàng xóm tưởng chừng xa lạ, thì lại luôn gần bên ta khi hoạn nạn.

- Triết lý về cuộc đời: “Con người ta trên đường đời thật khó tránh được những cái vòng vèo quanh co” 

=> Khi còn trẻ, ai cũng mải miết theo đuổi đam mê xa vời mà quên đi những giá trị đích thực của cuộc sống.

3. Kết bài

- Đặc sắc nghệ thuật: Khai thác tinh tế nội tâm nhân vật.

- Bài học rút ra từ những chiêm nghiệm về cuộc sống của nhân vật Nhĩ.

Xem thêm các bài Văn mẫu phân tích, dàn ý tác phẩm lớp 9 khác:

Mục lục Văn mẫu | Văn hay 9 theo từng phần:

Giới thiệu kênh Youtube hoconline


ben-que.jsp